ศัตรูพืชคือสิ่งมีชีวิตที่เข้ามาทำลายพืช แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ คือ
#แมลงศัตรูพืช เป็นแมลงที่กินส่วนต่าง ๆ ของพืช เช่น ใบ ดอก ผล ลำต้น ราก เป็นต้น
#โรคพืช เกิดจากเชื้อรา แบคทีเรีย ไวรัส หรือปรสิต ที่เข้ามาทำลายพืช
แมลงศัตรูพืช
แมลงศัตรูพืชที่พบบ่อยในไม้เถา ได้แก่ เพลี้ยอ่อน เป็นแมลงขนาดเล็ก ดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบ ทำให้ใบหงิกงอ ใบจุดไหม้
เพลี้ยแป้ง เป็นแมลงขนาดเล็ก มีขนสีขาว ดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบ ทำให้ใบหงิกงอ ใบจุดไหม้
ไรแดง เป็นแมลงขนาดเล็ก ดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบ ทำให้ใบมีจุดสีน้ำตาล
แมลงวันดอกไม้ เป็นแมลงขนาดเล็ก เจาะดูดน้ำเลี้ยงจากดอก ทำให้ดอกร่วง
แมลงหวี่ขาว เป็นแมลงขนาดเล็ก ดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบ ทำให้ใบเหลือง
ด้วงเต่า เป็นแมลงขนาดใหญ่ มีเปลือกแข็ง กัดกินใบ ดอก และผล
หนอนผีเสื้อ เป็นแมลงขนาดใหญ่ มีหนอนตัวอ่อนกัดกินใบ ดอก และผล
การควบคุมแมลงศัตรูพืชมีวิธีควบคุมแมลงศัตรูพืชหลายวิธี ดังนี้
วิธีทางเขตกรรม เช่น การปลูกพืชหมุนเวียน การกำจัดวัชพืช การทำลายแหล่งอาศัยของแมลง
วิธีทางกายภาพ เช่น การใช้กับดักแมลง การใช้กาวดักแมลง
วิธีทางชีวภาพ เช่น การใช้ศัตรูธรรมชาติ เช่น แมลงหางหนีบ แมลงช้างปีกใส แมลงหวีงาว
วิธีทางเคมี เช่น การใช้สารเคมีกำจัดแมลง
โรคพืช
โรคพืชที่พบบ่อยในไม้เถา ได้แก่
โรคราน้ำค้าง เกิดจากเชื้อรา ทำให้เกิดจุดหรือแผลบนใบ ดอก และผล
โรคราแป้ง เกิดจากเชื้อรา ทำให้เกิดผงสีขาวบนใบ ดอก และผล
โรคราสนิม เกิดจากเชื้อรา ทำให้เกิดจุดสีน้ำตาลหรือสีส้มบนใบ
โรคเหี่ยว เกิดจากเชื้อรา ทำให้เกิดใบเหลือง เหี่ยวเฉา
โรคใบไหม้ เกิดจากเชื้อรา ทำให้เกิดใบไหม้
การควบคุมโรคพืช มีวิธีควบคุมโรคพืชหลายวิธี ดังนี้
วิธีทางเขตกรรม เช่น การปลูกพืชหมุนเวียน การกำจัดวัชพืช การทำลายแหล่งอาศัยของเชื้อโรค
วิธีทางกายภาพ เช่น การใช้สารป้องกันกำจัดเชื้อโรค
วิธีทางชีวภาพ เช่น การใช้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ เช่น ไตรโคเดอร์มา บาซิลลัส ชิงกลิส
การใช้ศัตรูธรรมชาติ เช่น แมลงหางหนีบ แมลงช้างปีกใส แมลงหวีงาว เป็นตัวช่วยในการควบคุมศัตรูพืชได้
สรุป โรคและแมลงในไม้เถาสามารถควบคุมได้ด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น วิธีทางเขตกรรม วิธีทางกายภาพ วิธีทางชีวภาพ และวิธีทางเคมี การใช้ศัตรูธรรมชาติเป็นวิธีควบคุมโรคและแมลงในไม้เถาที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม
ขอขอบคุณ ศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืช จังหวัดชลบุรี