ชาวไทยภูเขา ที่บ้านทรัพย์อุดม หมู่ที่ 8 ตำบลหินดาต อำเภอปางศิลาทอง จังหวัดกำแพงเพชร ปรับเปลี่ยนความคิด หันหลังให้กับการปลูกพืชเชิงเดี่ยว มาปลูกพืชราคาสูง สร้างรายได้ดี หมดหนี้ ชีวิตมีความสุข จากการสอบถาม นายว่วนชิง ฟุ้งวิเศษ ชาวไทยภูเขาเผ่าอิ้วเมี่ยน อายุกว่า 70 ปี เล่าว่า ชาวไทยภูเขาที่นี้ ส่วนใหญ่ไม่มีเอกสารสิทธิ์ในการถือครองที่ดิน หลังจากได้รับการจัดสรรที่ดินให้ทำกิน ทำให้เกษตรกรที่ปลูกพืชเชิงเดี่ยวประสบกับปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ มีรายได้ไม่เพียงพอเลี้ยงครอบครัว อีกทั้งยังเป็นหนี้ จนกลายเป็นวัฏจักร ต่อเนื่องมาหลายปี ภายหลังมีเจ้าหน้าที่ โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงคลองลาน มาแนะนำให้ปลูกพืชราคาสูง ตนจึงตัดสินใจ นำพื้นที่ ที่ได้รับการจัดสรรจำนวน 1 ไร่กว่า ปรับเปลี่ยนจากการปลูกข้าวโพด มาทำโรงเรือน ปลูกพืชราคาสูงแทน ซึ่งตอนนี้ได้แบ่งพื้นที่สำหรับปลูกองุ่นพันธ์ 4 โรงเรือน ปลูกเมล่อนพันธ์ 2 โรงเรือน ส่วนที่เหลือปลูกผักพื้นบ้านและหน่อไม้ หมุนเวียนเก็บเกี่ยวผลผลิตส่งจำหน่าย โดยมีเจ้าหน้าที่ ค่อยดูแลให้คำแนะนำกระบวนการผลิตพืชปลอดภัยอย่างใกล้ชิด
ส่วนรายได้จะมีเข้าตลอดทั้งปี เพราะพืชในแปลงจะแบ่งเวลาเก็บเกี่ยวผลผลิต เพื่อให้มีรายได้ตลอดทั้งปี โดยตนแบ่งเป็นรายได้ระยะสั้น สามารถขายได้ทุกวัน คือการปลูกผักจะจำหน่ายเป็นในชุมชน ส่วนรายได้ระยะยาว จะเป็นผลไม้ เช่น เมล่อน กับองุ่นไร้เมล็ด ที่จะได้ตัดจำหน่ายได้ 3-4 เดือนครั้ง ปัจจุบันจะมีลูกค้าประจำ มาสั่งจองถึงสวนเพราะมีรสชาติหวานมาก ทำให้เมล่อนที่นี้ มีเจ้าของก่อนการเก็บเกี่ยวแทบทุกลูก ส่วนองุ่นตนได้รับคำแนะนำให้ปลูก พันธุ์บิวตี้ ซีดเลส ซึ่งก็ให้ผลผลิตที่ดีมาก รสชาติหวานอร่อย และมีลูกค้าขาประจำ สั่งจองไว้เช่นกัน ปัจจุบันมีรายได้เพิ่มมากขึ้นเป็น 10 เท่าตัว
สัมภาษณ์ นายว่วนชิง ฟุ้งวิเศษ *****
เช่นเดียวกับนายสมศักดิ์ แซ่เติ๋น ชาวไทยภูเขา เผ่าอิ้วเมี่ยน บ้านสุขวิจิตรพัฒนา ต.คลองลานพัฒนา อ.คลองลาน จ.กำแพงเพชร ปรับเปลี่ยนพื้นที่ 5 ไร่ มาปลูกพืชหมุ่นเวียน อาทิ ปลูกผักปลอดภัยพันธ์พื้นบ้าน ปลูกเมล่อน และปลูกมะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง ทำให้ตอนนี้ ไม่ต้องออกไปรับจ้างแล้ว แถมมีรายได้เพียงพอใช้หนี้ และรายจ่ายในครัวครัวได้อย่างสบายๆ
******นายสมศักดิ์ แซ่เติ๋น ชาวไทยภูเขา เผ่าอิ้วเมี่ยน
นายอภิชาต เหนืองนิตย์ เจ้าหน้าที่ โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงคลองลาน กล่าวว่า จากน้ำพระราชหฤทัยของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ที่มีต่อชาวไทยภูเขา พระองค์ทรงมีพระราชประสงค์ ให้ส่งเสริมอาชีพแก่ชาวไทยภูเขายากจนตามหลักมนุษยธรรม ลดการปลูกพืชเสพติด และอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ได้สานต่อโครงการหลวงคลองลาน มาตั้งแต่ปี 2549 ซึ่งชาวไทยภูเขาจังหวัดกำแพงเพชร มีหลายเผ่า อาทิ อิ้วเมี่ยนมูเซอ และกระเหรี่ยง ปัญหาส่วนใหญ่คือมีรายได้ไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายในครัวเรือน พื้นที่การเกษตรแห้งแล้ง ขาดแคลนแรงงานกลุ่มวัยกลางคน และมีภาระหนีสิน ทางสถาบันจึงมุ่งมั่นและพัฒนาให้เกษตรกรชาวไทยภูเขา หันมาทำการเกษตรอย่างยั่งยืน โดยใช้พื้นที่ ที่มีอยู่อย่างจำกัด ให้คุ้มค่ามากที่สุด เพื่อให้มีรายได้ที่สูงขึ้น รวมถึงรณรงค์ให้ชาวไทยภูเขาลดใช้สารเคมีบนพื้นที่สูงและ ฟื้นฟูอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งปัจจุบัน เกษตรกรต้นแบบเหล่านี้ ถือเป็นต้นแบบให้กับชาวไทยภูเขารายอื่นๆ หันมาสนใจทำตามกันมากขึ้นเรื่อยๆ