โรคไหม้ข้าว เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อรา Pyricularia oryzae พบระบาดได้ในทุกระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าว อาการของโรคจะแตกต่างกันไปตามระยะการเจริญเติบโตดังนี้

     - ระยะกล้า ใบมีแผลจุดสีน้ำตาลคล้ายรูปตา มีสีเทาอยู่ตรงกลางแผล ถ้าโรครุนแรงกล้าข้าวจะแห้งฟุบตาย
     - ระยะแตกกอ อาการพบได้ที่ใบ ข้อต่อของใบ และข้อต่อของลำต้น แผลจะใหญ่กว่าที่พบในระยะกล้า แผลลุกลามติดต่อกันได้ที่บริเวณข้อต่อ ในจะมีลักษณะแผลช้าสีน้ำตาลแดง และมักหลุดจากกาบใบเสมอ
     - ระยะออกรวง โรคไหม้คอรวง หรือ โรคเน่าคอรวง ถ้าข้าวเพิ่งจะเริ่มให้รวง เมื่อถูกเชื้อราเข้าทำลาย เมล็ดจะลีบ แต่ถ้าเป็นโรคตอนรวงข้าวแก่ใกล้เก็บเกี่ยวจะปรากฏรอยแผลช้าสีน้ำตาล ที่บริเวณคอรวง ทำให้เปราะหักง่าย รวงข้าวร่วงหล่นเสียหายมาก

ปัจจัยที่เอื้อต่อการระบาดของโรค ได้แก่ สภาพอากาศที่อบอุ่น ชื้น และมีแดดจัด  การใช้พันธุ์ข้าวที่อ่อนแอต่อโรค  การปลูกข้าวหนาแน่น ทำให้อับลม
การให้ปุ๋ยไนโตรเจนสูง 

คำแนะนำสำหรับเกษตรกร
     - ควรหมั่นสำรวจแปลงข้าวเป็นประจำ หากพบโรคระบาด ให้รีบฉีดพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อราทันที
     - ควรเลือกใช้สารป้องกันกำจัดเชื้อราที่มีประสิทธิภาพ และปฏิบัติตามคำแนะนำการใช้อย่างเคร่งครัด
     - ควรใช้สารป้องกันกำจัดเชื้อราอย่างเหมาะสม ไม่ใช้บ่อยจนเกินไป เพราะจะทำให้เชื้อราดื้อยา

การป้องกันกำจัดโรค มีดังนี้
     - ใช้เมล็ดพันธุ์ที่ทนทานต่อโรค เช่น สุรินทร์ 1 สันป่าตอง 1 พิษณุโลก
     - ปลูกข้าวในระยะที่เหมาะสม ไม่ปลูกข้าวในช่วงฤดูฝนที่มีฝนตกชุก
     - ใส่ปุ๋ยอย่างถูกต้อง ไม่ควรใส่ปุ๋ยไนโตรเจนสูง
     - หว่านเมล็ดพันธุ์ในอัตราที่เหมาะสม 15 - 20 กิโลกรัมต่อไร่
     - หมั่นสำรวจแปลงข้าว หากพบโรคระบาด ให้รีบฉีดพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อราทันที
     - ใช้สารชีวภัณฑ์ เช่น เชื้อราไตรโคเดอร์ม่า แช่หรือคลุกเมล็ดพันธุ์ก่อนปลูก และผสมนํ้าฉีดพ่นในนาข้าว อัตรา 1 กิโลกรัม ต่อนํ้า 100 ลิตร
     - สารเคมีและอัตราการใช้สำหรับการป้องกันกำจัดโรคไหม้ข้าว มีดังนี้
        ไตรไซคลาโซล อัตราการใช้ 20-25 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
        คาซูกาไมซิน อัตราการใช้ 20-25 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
        อีดิเฟนฟอส อัตราการใช้ 20-25 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
        บลาสติซิดิน-เอส อัตราการใช้ 20-25 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
        คาร์เบนดาซิม อัตราการใช้ 20-25 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
           **ทั้งนี้ควรอ่านคำแนะนำในฉลากให้ละเอียดก่อนใช้ทุกครั้ง
สรุป
     โรคไหม้ข้าวเป็นโรคที่พบได้บ่อยและสามารถระบาดได้อย่างรวดเร็ว เกษตรกรควรหมั่นสำรวจแปลงข้าวเป็นประจำ หากพบโรคระบาด ให้รีบฉีดพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อราทันที