โรคขอบใบแห้ง

เชื้อสาเหตุ : เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Xanthomonas oryzae pv. oryzae

โรคนี้เกิดได้ตั้งแต่ระยะกล้าจนถึงระยะออกรวง
อาการเริ่มแรกมีลักษณะช้ำที่ขอบใบล่าง แล้วจะขยายเป็นทางสีเหลืองช้ำยาวตามใบข้าว ใบที่เป็นโรคจะแห้งเร็ว และจางลงเป็นสีเทา
แผลมีหยดน้ำสีครีม (bacterial ooze) คล้ายยางสน มีลักษณะกลม ขนาดเท่าหัวเข็มหมุด ต่อมาเป็นสีน้ำตาล และหลุดลอยไปตามลม น้ำ หรือฝน
หากอาการรุนแรงต้นข้าวจะเหี่ยวเฉาและแห้งตายทั้งต้นโดยรวดเร็ว เรียกว่า ครีเสก (kresek)

การแพร่ระบาด
แพร่ระบาดได้ดีในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้นสัมพัทธ์สูง เช่น ฝนตก ลมพัดแรง หมอกหนา เป็นต้น

คำแนะนำในการป้องกันกำจัด
หมั่นสำรวจแปลงข้าวของตนเองอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อย สัปดาห์ละ 1 ครั้ง
ใช้พันธุ์ข้าวต้านทานโรคขอบใบแห้ง เช่น สุพรรณบุรี 1 สุพรรณบุรี 60 สุพรรณบุรี 90 กข7 กข23 เป็นต้น และควรเฝ้าระวังการเกิดโรคถ้าปลูกข้าวพันธุ์ที่อ่อนแอต่อโรคนี้ เช่น ขาวดอกมะลิ 105 กข6 เหนียวสันป่าตอง พิษณุโลก 2 ชัยนาท 1 เป็นต้น
ในดินที่อุดมสมบูรณ์ไม่ควรใส่ปุ๋ยไนโตรเจนปริมาณมาก
ไม่ควรระบายน้ำจากแปลงที่เป็นโรคไปสู่แปลงอื่น หรือใช้แหล่งน้ำร่วมกัน
เมื่อเริ่มพบอาการโรคขอบใบแห้ง พ่นด้วยสารป้องกันกำจัดโรคพืช เช่น ซิงค์ไทอะโซล คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์ ไตรเบสิคคอปเปอร์ซัลเฟต เป็นต้น อัตราคำแนะนำในฉลากบนภาชนะบรรจุ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม : กองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย กรมส่งเสริมการเกษตร