เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมพวกเราใส่ปุ๋ยเท่ากัน แต่ดินกลับเก็บปุ๋ยไว้ได้ไม่เท่ากันเลย นั่นเป็นเพราะดินแต่ละที่มี "พลังแม่เหล็กดูดปุ๋ย" ที่ไม่เท่ากันนั่นเองครับ ในทางวิชาการเราเรียกสิ่งนี้ว่า #ค่าCEC ครับผม

มาลองดูการทำงานของดินกับปุ๋ยแบบเข้าใจง่ายๆ 

 ดินกับปุ๋ยดูดติดกันได้ยังไง?
ในเนื้อดินเหนียวและพวกอินทรียวัตถุจะมี "ประจุลบ" อยู่เต็มไปหมดเลยครับ ส่วนแร่ธาตุอาหารในปุ๋ยส่วนใหญ่จะมี "ประจุบวก" เช่น โพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม พอประจุต่างกันมาเจอกัน ดินก็เลยช่วยดูดซับธาตุอาหารพวกนี้เอาไว้ ไม่ให้ไหลหนีหายไปกับน้ำเวลาเรารดน้ำหรือช่วงที่ฝนตกหนัก แล้วรากพืชก็จะค่อยๆ ดึงไปใช้ได้อย่างต่อเนื่องครับ

 ดินทราย VS ดินเนื้อดีประจุสูง
- พวก "ดินทราย" จะมี #ค่าCECต่ำ เพราะไม่ค่อยมีประจุลบคอยช่วยยึด พอฝนตกหรือรดน้ำเยอะๆ ปุ๋ยก็โดนชะล้างหายไปได้ง่าย พืชกินไม่ทัน ทำให้สูญเสียปุ๋ยไปเปล่าประโยชน์ครับ 
- ส่วน "ดินเหนียวหรือดินที่มีอินทรียวัตถุสูง" จะมี #ค่าCECสูง เปรียบเหมือนมีแม่เหล็กพลังแรงสูงคอยกักเก็บเสบียงอาหารสำรองไว้ให้พืชได้กินนานกว่าเดิมเยอะเลยครับ

 ทริคเพิ่มพลังแม่เหล็กให้ดิน
ถ้าอยากให้ดินที่แปลงของเราเก็บปุ๋ยเก่งๆ วิธีที่ทำได้จริงและยั่งยืนที่สุดคือการเติมอินทรียวัตถุลงไปสม่ำเสมอครับ เช่น การใส่ #ปุ๋ยหมัก หรือ #ปุ๋ยคอก เพราะสิ่งเหล่านี้จะเข้าไปเพิ่มประจุลบในดิน ทำให้ดินยึดเกาะปุ๋ยได้ดีขึ้น ช่วยประหยัดต้นทุนค่าปุ๋ย และพืชก็ดึงไปใช้ประโยชน์ได้คุ้มค่าเต็มเม็ดเต็มหน่วยเลยครับผม 

สรุปให้จำง่ายๆ เลยก็คือ #ค่าCECยิ่งสูง ดินยิ่งเก็บปุ๋ยเก่ง พืชก็เข้าถึงอาหารได้ยาวนานขึ้นครับ