นนทบุรีอาจเป็นจังหวัดเล็กที่หลายคนจดจำผ่านภาพเมืองขยายตัว คอนโดมิเนียม และย่านเศรษฐกิจรอบกรุงเทพมหานคร แต่ภายใต้ภาพของเมืองใหญ่ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว ยังมีอีกด้านหนึ่งที่หยั่งรากลึกอยู่กับวิถีเกษตรกรรม โดยเฉพาะสวนผลไม้ยกร่องที่หล่อเลี้ยงเป็นพื้นที่สีเขียวและสร้างอัตลักษณ์ให้จังหวัดมาอย่างยาวนาน ท่ามกลางแรงกดดันจากการขยายตัวของเมือง เกษตรกรรมนนทบุรีจึงไม่ใช่เรื่องของพื้นที่จำนวนมากอีกต่อไป แต่คือการสร้างคุณค่าและมูลค่าให้กับพื้นที่ที่เหลืออยู่

ในวันที่ที่ดินทุกตารางวากลายเป็นทรัพย์สินราคาแพง การรักษาพื้นที่เกษตรเอาไว้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องเศรษฐกิจ แต่คือการรักษาภูมิปัญญา วิถีชีวิต และของดีประจำถิ่นที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน อย่างเช่น “ทุเรียนนนท์” ที่ไม่ได้เป็นเพียงผลไม้ราคาแพง หากแต่เป็นผลผลิตที่สะท้อนความละเอียดอ่อนของธรรมชาติ ความประณีตของชาวสวน และระบบนิเวศเฉพาะถิ่นที่หาไม่ได้จากที่อื่น

คุณนิพิจ พินิจผล เกษตรจังหวัดนนทบุรี เปิดเผยว่า นนทบุรีมีพื้นที่รวมประมาณ 1,000,000 ไร่ แต่พื้นที่ที่ใช้ทำการเกษตรจริงมีเพียงราว 10% หรือประมาณ 99,901 ไร่เท่านั้น ภายในพื้นที่ดังกล่าวมีเกษตรกรประมาณ 10,000 คน ซึ่งถือเป็นสัดส่วนที่ค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งจังหวัด สะท้อนให้เห็นว่าภาคการเกษตรของนนทบุรีกำลังดำรงอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านของเมืองอย่างชัดเจน

รูปแบบการทำเกษตรของนนทบุรีในปัจจุบันจึงมุ่งเน้นไปที่ “เกษตรมูลค่าสูง” โดยเฉพาะไม้ผลเศรษฐกิจอย่างทุเรียน ซึ่งกลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญของจังหวัด ความพิเศษของทุเรียนนนท์ไม่ได้เกิดจากสายพันธุ์เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการดูแลอย่างประณีต ผสานกับข้อได้เปรียบของพื้นที่ที่มีดินเหนียวอุดมสมบูรณ์ สามารถสะสมธาตุอาหารได้ดี ประกอบกับระบบสวนยกร่องแบบดั้งเดิมที่ช่วยบริหารจัดการน้ำและความชื้นให้เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของไม้ผล