ยอบ้าน สมุนไพรสารพัดประโยชน์ ไม้มงคลที่นิยมปลูกไว้ในบริเวณบ้าน

ยอบ้าน หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า ยอ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Morinda citrifolia L.) คือไม้ยืนต้นขนาดเล็กที่เป็นทั้งพืชสมุนไพรและไม้มงคลที่นิยมปลูกไว้ประจำบ้าน

ลักษณะเด่น

ลำต้น สูงประมาณ 2–3 เมตร กิ่งก้านเป็นเหลี่ยม เปลือกต้นเรียบ

ใบ มีขนาดใหญ่ สีเขียวสด นิยมนำมาใช้ทำอาหาร เช่น รองกระทงห่อหมก

ผล ผลรวมมีผิวเป็นตุ่มพอง ผลสุกมีสีขาวนวลและมีกลิ่นฉุนเฉพาะตัว

สรรพคุณทางยาและประโยชน์

ยอบ้านเป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์แทบทุกส่วน

ผลดิบ/ผลแก่ ฝานต้มน้ำดื่ม ช่วยแก้อาการคลื่นไส้อาเจียน และช่วยขับลมในลำไส้

ใบ มีวิตามินเอสูง ช่วยบำรุงสายตา หัวใจ และแก้ปวดข้อ

น้ำลูกยอ สกัดจากผลสุก นิยมดื่มเพื่อบำรุงสุขภาพและเชื่อว่ามีสารต้านอนุมูลอิสระสูง

ราก ในสมัยก่อนใช้ทำสีย้อมผ้า ให้สีแดงหรือสีเหลือง

ความเป็นไม้มงคล

ตามความเชื่อโบราณ การปลูกต้นยอไว้ในบ้าน (โดยเฉพาะทิศตะวันออกเฉียงเหนือ) จะช่วยให้มีคน “สรรเสริญเยินยอ” หรือยกย่องเชิดชู เป็นสิริมงคลแก่ผู้อยู่อาศัย

วิธีการปลูกยอบ้าน

การเตรียมดิน ยอเป็นพืชที่ทนทาน ปลูกได้ในดินทั่วไป แต่ชอบดินร่วนซุยที่ระบายน้ำได้ดี ขุดหลุมขนาดประมาณ 50 X 50 X 50 เซนติเมตร รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก

การขยายพันธุ์ (วิธีเพาะเมล็ด)

เลือกผลยอที่สุกงอม สีขาวนวล นำมาบีบเมล็ดออก

ล้างเมล็ดให้สะอาด ผึ่งแดดให้แห้ง 3-4 วัน

นำเมล็ดลงเพาะในถุงดำที่มีดินเพาะ (พีทมอส) รดน้ำให้ชุ่ม วางในที่ร่มรำไร

เมื่อต้นกล้าเริ่มแข็งแรงและมีใบจริงประมาณ 4-5 ใบ จึงย้ายลงปลูกในแปลงหรือลงดิน

การขยายพันธุ์ (วิธีปักชำ)

เลือกกิ่งยอที่ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป ความยาวประมาณ 20-30 เซนติเมตร

ตัดใบออกบางส่วนเพื่อลดการคายน้ำ ปักชำในถุงดำหรือลงดินโดยตรง

รดน้ำให้ชุ่มวางในที่ร่มรำไรจนกว่าจะรากงอกและตั้งตัวได้

การดูแลรักษา

น้ำ รดน้ำเป็นประจำสม่ำเสมอในช่วงแรกที่ปลูก หลังจากต้นโตเต็มที่แล้วสามารถทนแล้งได้ดี

แดด ชอบแดดจัดตลอดวัน

ข้อแนะนำเพิ่มเติม

ทิศที่ปลูก ตามความเชื่อโบราณ นิยมปลูกไว้ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ หรือตะวันออกเฉียงใต้ของบ้าน เพื่อความเป็นสิริมงคล

ประโยชน์ ใบยอใช้ทำห่อหมก แกงจืด แกงเผ็ด ผลยอเมื่อสุกงอมนำมาทำน้ำลูกยอเพื่อสุขภาพได้