วันศุกร์ที่ 20 มิถุนายน 2568 เวลา 09.10–10.00 น. นางปารีณา สอนอาจ เกษตรและหกรณ์จังหวัดอำนาจเจริญ มอบหมายกลุ่มสารสนเทศการเกษตร สำนักงานฯ ดำเนินรายการวิทยุ รายการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์พบเกษตรกร ร่วมกับ นายอนุสรณ์ แซ่ต่าง นักวิชาการประมง ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดอำนาจเจริญ ณ สวท.อำนาจเจริญ เพื่อประชาสัมพันธ์ข่าวสาร โครงการ/กิจกรรม ดังต่อไปนี้

          1. จังหวัดอำนาจเจริญ คุ้มครองสัตว์น้ำจืดมีไข่ ในฤดูน้ำแดง งดจับสัตว์น้ำในช่วง 1 มิถุนายน 2568 – 31 สิงหาคม 2568

          การคุ้มครองสัตว์น้ำจืดมีไข่ ในฤดูน้ำแดง เป็นแนวทางสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรประมงน้ำจืดให้มีความยั่งยืน โดยเฉพาะในช่วงที่สัตว์น้ำกำลังวางไข่และแพร่พันธุ์ ซึ่งมักจะตรงกับ "ฤดูน้ำแดง" ช่วงต้นฤดูฝนที่น้ำในแม่น้ำเริ่มไหลแรงและขุ่นแดง ฤดูน้ำแดงเป็นฤดูวางไข่ของสัตว์น้ำจืดหลายชนิด เช่น ปลาบึก ปลาตะเพียน ปลายี่สก ฯลฯ สัตว์น้ำจะว่ายทวนน้ำไปยังแหล่งวางไข่ที่เหมาะสม เช่น ลำห้วย หนองน้ำ หรือแอ่งน้ำธรรมชาติ หากมีการจับสัตว์น้ำช่วงนี้ จะเป็นการทำลายวงจรการสืบพันธุ์ ทำให้ประชากรสัตว์น้ำลดลงอย่างรวดเร็ว  ห้ามจับสัตว์น้ำจืดในช่วงฤดูวางไข่ ตามที่กรมประมงประกาศ ห้ามใช้เครื่องมือประมงบางชนิด เช่น อวนรุน อวนลาก หรืออุปกรณ์ที่ทำลายสัตว์น้ำจำนวนมาก จัดทำเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ เช่น เขตห้ามจับปลาในแหล่งน้ำธรรมชาติบางพื้นที่ ปล่อยพันธุ์ปลา เพื่อเสริมฟื้นฟูในช่วงต้นฤดูฝน

          2. การเลี้ยงปลาในนาข้าว เป็นรูปแบบของ เกษตรผสมผสาน ที่ได้รับความนิยมในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะในชนบทของประเทศไทย เพราะเป็นการใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทั้งในด้านอาหารและรายได้  การเลี้ยงปลาในนาข้าว คือ การผสมผสานระหว่างการปลูกข้าวและการเลี้ยงปลาไว้ในพื้นที่เดียวกัน โดยทั่วไปมักใช้พันธุ์ปลาที่เจริญเติบโตได้ดีในแหล่งน้ำตื้น เช่น ปลานิล ปลาตะเพียน ปลาดุก หรือปลาหมอ

        ประโยชน์ของการเลี้ยงปลาในนา เพิ่มรายได้จากการขายปลา นอกเหนือจากรายได้จากข้าว ได้โปรตีนจากปลาสำหรับบริโภคในครัวเรือน  ลดการใช้สารเคมี เพราะปลาไวต่อพิษ ช่วยให้ชาวนาใส่ใจระบบนิเวศ ปลาในนาช่วยกินแมลงศัตรูพืช เช่น เพลี้ย แมลงปอ ลูกน้ำ

        ปลาที่นิยมเลี้ยงในนาข้าว ปลาตะเพียนขาว – โตเร็ว อึด ทน น้ำตื้น  ปลานิล – เจริญเติบโตดีในนาข้าวที่มีน้ำขังนาน  ปลาดุก – ทนทาน เหมาะกับนาน้ำลึกปานกลาง ปลาหมอไทย – เลี้ยงง่าย ขายดีในชุมชน

          3. แนะวิธี ดูแลสัตว์น้ำในช่วงฤดูฝน  "รู้ทัน! การแบ่งชั้นของน้ำในฤดูฝน พร้อมป้องกันปลาตายทั้งบ่อ" ช่วยชีวิตปลา = ลดขาดทุน

          ? การแบ่งชั้นของน้ำคืออะไร?  เกิดเมื่อน้ำฝนอุณหภูมิต่ำที่ตกลงมาอยู่ด้านบน น้ำในบ่อด้านล่างมีอุณหภูมิสูง ไม่ผสมกับน้ำชั้นบน  ทำให้ชั้นล่างขาดออกซิเจน (ปลาขาดอากาศหายใจ)

          ⚠️ อันตรายที่เกิดขึ้น  ปลาอยู่ชั้นล่าง เจอ น้ำไร้ออกซิเจน  เกิดภาวะ ปลาลอยหัว หรือ ตายเฉียบพลัน เสี่ยงมากในบ่อดินลึก และช่วงฝนตกหลายวัน

          ⏰ ช่วงเวลาที่เสี่ยงที่สุด  หลังฝนตกหนักติดต่อกัน  ช่วง กลางคืน – เช้ามืด ที่ออกซิเจนต่ำ

          ✅ วิธีป้องกันและดูแล เปิดเครื่องตีน้ำ/เติมอากาศ ก่อน–หลังฝนตก ลดความหนาแน่นของปลา ในบ่อ  หมั่นสังเกตปลา หากลอยหัวให้เติมอากาศทันที ใช้จุลินทรีย์ ในการลดของเสียภายในบ่อเพื่อคุณภาพน้ำที่ดี

         4. ความก้าวหน้าการดำเนินโครงการด้านประมง ปีงบ 2568  ของ ศพจ.อำนาจเจริญ

         4.1 โครงการบริหารจัดการทรัพยากรประมง ทรัพยากรประมงในแหล่งน้ำธรรมชาติถือเป็นแหล่งอาหารและรายได้สำคัญของชุมชน แต่ในช่วงที่ผ่านมา ทรัพยากรเหล่านี้เริ่มลดน้อยลงจากการใช้ประโยชน์ที่ไม่เหมาะสม เช่น การจับสัตว์น้ำในฤดูวางไข่ การใช้เครื่องมือประมงผิดกฎหมาย หรือการเสื่อมโทรมของระบบนิเวศ เพื่อให้ทรัพยากรมีความยั่งยืน การบริหารจัดการที่ดีจากภาครัฐและชุมชนจึงมีความจำเป็นเร่งด่วน  เพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำในแหล่งน้ำชุมชน  เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการประมงอย่างยั่งยืน  เพื่อเพิ่มผลผลิตสัตว์น้ำและเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหาร  และพัฒนาระบบเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมการใช้ประโยชน์ทรัพยากรประมงอย่างเหมาะสม

         4.2 โครงการธนาคารผลผลิตสัตว์น้ำ  ปัจจุบันแหล่งน้ำธรรมชาติหลายแห่งประสบปัญหาทรัพยากรสัตว์น้ำลดลงจากการทำประมงเกินกำลังผลิต การใช้เครื่องมือจับผิดกฎหมาย และการละเลยการอนุรักษ์ทรัพยากรในระยะยาว  "ธนาคารผลผลิตสัตว์น้ำ" จึงเป็นแนวทางหนึ่งในการบริหารจัดการแหล่งน้ำให้เกิดความยั่งยืน โดยกำหนดพื้นที่ในแหล่งน้ำธรรมชาติให้เป็นเขตอนุรักษ์หรือแหล่งขยายพันธุ์สัตว์น้ำ เพื่อให้สัตว์น้ำสามารถขยายพันธุ์ได้เต็มที่ และทยอยกระจายออกสู่แหล่งน้ำรอบนอก เป็นการ "สะสมผลผลิต" เหมือนกับธนาคาร ก่อนจะนำมาใช้ประโยชน์ในอนาคต

          5. แนะนำ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดอำนาจเจริญ เป็นหน่วยงานในสังกัดกรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีหน้าที่หลักในการวิจัย ส่งเสริม และพัฒนาการเลี้ยงสัตว์น้ำจืดในจังหวัดอำนาจเจริญ ตั้งอยู่ที่ อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ ตำบลนาหมอม้า หมู่ 2 เลขที่ 166 โทรศัพท์สอบถามพันธุ์สัตว์น้ำได้ที่ 045‑525662 086‑2558519  ภารกิจหลักของศูนย์  จำหน่ายพันธุ์สัตว์น้ำจืด เช่น ปลานิล ปลาตะเพียน ปลาหมอ และปลาสร้อยขาว แก่เกษตรกร ในราคาย่อมเยา วิจัยและพัฒนากระบวนการเลี้ยงสัตว์น้ำ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุน  ส่งเสริมอาชีพประมง โดยสนับสนุนปัจจัยการผลิตแก่เกษตรกร  จัดกิจกรรมเผยแพร่ความรู้ เช่น รายการวิทยุกระทรวงเกษตรฯ พบเกษตรกร และจัดตลาด Fisherman Market เพื่อกระจายสินค้าเกษตรประมงพื้นบ้าน และร่วมกับเจ้าหน้าที่จังหวัด ในการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำถวายเป็นพระราชกุศลและรณรงค์ห้ามจับในฤดูผสมพันธุ์