สิ่งที่ควรทำความเข้าใจให้ชัดเจนเกี่ยวกับอนุสัญญาระหว่างประเทศเพื่อการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ UPOV

UPOV 1991 ไม่ได้กำหนดข้อยกเว้นตามมาตรา 15(2) ให้เกษตรกรทุกรายโดยอัตโนมัติ แต่เปิดทางให้แต่ละประเทศกำหนดข้อยกเว้นไว้ในกฎหมายภายใน โดยต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขของอนุสัญญา ดังนั้น การปรับปรุงกฎหมายไทยจึงต้องพิจารณาอย่างรอบคอบว่า จะออกแบบมาตรการอย่างไรให้เหมาะสมกับเกษตรกรไทย โดยเฉพาะเกษตรกรรายย่อย

? คุ้มครองนักปรับปรุงพันธุ์ ไม่จำเป็นต้องหมายถึงการละเลยเกษตรกร
การพัฒนากฎหมายที่ดี ต้องสร้างแรงจูงใจให้เกิดพันธุ์พืชใหม่ ๆ ขณะเดียวกันก็ต้องคำนึงถึงความมั่นคงทางอาหาร ความหลากหลายทางพันธุกรรม และความสามารถในการเข้าถึงเมล็ดพันธุ์ของเกษตรกรไทย