เลี้ยงปลาในบ่อเดียวหลายชนิด มีข้อดีอย่างไร?

    เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมบ่อเดียวถึงเลี้ยงปลาได้หลายชนิด? ความลับอยู่ที่การเลือกปลาที่กินอาหารต่างระดับน้ำ ทำให้ทุกพื้นที่ในบ่อถูกใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น วันนี้เกษตรสัญจรพาไปดูข้อดีและเทคนิคการเลี้ยงปลาผสมผสานที่น่าสนใจครับ

1. ช่วยประหยัดต้นทุนค่าอาหารเพราะปลาแต่ละชนิดกินอาหารต่างระดับน้ำกัน
    การเลี้ยงปลาหลายชนิดรวมกันทำให้ใช้ประโยชน์จากอาหารได้คุ้มค่าที่สุด เนื่องจากปลาบางชนิดชอบกินอาหารและอาศัยอยู่บนผิวน้ำ บางชนิดอยู่กลางน้ำ และบางชนิดเก็บกินเศษอาหารที่ก้นบ่อทำให้อาหารที่โยนลงไปถูกกินจนเกลี้ยง ไม่มีเหลือทิ้งให้เสียของ

2. ช่วยให้บ่อสะอาดและน้ำไม่เน่าเสียง่ายจากระบบนิเวศพึ่งพาอาศัยกัน
    พอไม่มีเศษอาหารเหลือตกค้างที่ก้นบ่อ ประกอบกับมีปลาบางชนิดคอยช่วยว่ายพรวนดินก้นบ่อและเล็มกินตะไคร่น้ำ ช่วยส่งเสริมสมดุลของระบบน้ำ ลดการสะสมของของเสียในบ่อ และช่วยลดปัญหาเรื่องน้ำเน่า

3. ช่วยเพ่มทางเลือกลดความเสี่ยงเรื่องราคา
    การเลี้ยงปลาหลายชนิดทำให้มีทางเลือกในการจับขายมากขึ้น วันไหนปลาชนิดหนึ่งราคาตก ก็ยังมีปลาอีกชนิดที่ราคาดีคอยพยุงรายได้เอาไว้ หรือเลือกจับปลาสายพันธุ์ที่โตไวกว่าออกไปขายก่อนเพื่อนำเงินมาหมุนเวียนเป็นค่าน้ำค่าอาหาร

เทคนิคการเลือกปลาลงบ่อแบบผสมผสาน
1. ควรเลือกปลาที่อาศัยอยู่ต่างระดับน้ำและไม่แย่งอาหารกันเอง เช่น ปลานิลหรือปลาตะเพียนที่อยู่กลางน้ำ คู่กับปลายี่สกหรือปลาจีนที่อยู่ก้นบ่อ
2. หลีกเลี่ยงการปล่อยปลากินเนื้อขนาดใหญ่รวมกับปลากินพืช เพราะจะทำให้ลูกปลาโดนกินจนหมดบ่อ
3. ตอนที่นำลูกปลามาปล่อยลงบ่อครั้งแรก ต้องเลือกไซส์ที่เท่า ๆ กัน เพื่อป้องกันไม่ให้ปลาตัวใหญ่รังแกหรือแย่งอาหารปลาตัวเล็ก

วิธีเตรียมบ่อที่ถูกต้องก่อนปล่อยปลา
1. ตากบ่อฆ่าเชื้อโรค โดยสูบน้ำออกจากบ่อให้แห้งสนิท แล้วตากบ่อทิ้งไว้ประมาณ 7-10 วัน เพื่อให้แสงแดดช่วยฆ่าเชื้อโรคและแก๊สเสียที่สะสมอยู่ในดิน
2. ปรับสภาพดินด้วยปูนขาว โดยโรยปูนขาวให้ทั่วก้นบ่อและสาดขึ้นตามขอบบ่อ เพื่อช่วยปรับความเป็นกรด-ด่างของดินให้เหมาะสมกับการอยู่อาศัยของปลา
3. สร้างอาหารธรรมชาติรอไว้ โดยใส่ปุ๋ยคอกแห้งลงไปขยำกับดินก้นบ่อ จากนั้นปล่อยน้ำเข้าบ่อแล้วทิ้งไว้จนน้ำเริ่มเปลี่ยนเป็นสีเขียวอ่อน ซึ่งเป็นสัญญาณว่ามีแพลงก์ตอนที่เป็นอาหารธรรมชาติพร้อมให้ลูกปลาได้กินทันที

    การเลี้ยงปลาแบบผสมผสานเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าลองมาก ๆ ครับ เพราะนอกจากจะช่วยประหยัดแรง ประหยัดต้นทุนค่าน้ำค่าอาหารแล้ว ยังช่วยให้มีรายได้เข้ามาหลายช่องทางแบบไม่ขาดสาย ถือเป็นวิถีเกษตรที่พึ่งพาธรรมชาติและช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการทำเกษตรและบริหารจัดการฟาร์มได้ดีขึ้น ใครที่กำลังมองหาแนวทางลดความเสี่ยงและเพิ่มกำไรให้บ่อปลาที่บ้าน ลองนำเทคนิคนี้ไปปรับใช้กันดูนะครับ

ที่มา เกษตรสัญจร ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร