ข้อมูลเชิงลึกของเชื้อราบิวเวอเรีย (Beauveria bassiana)

     เชื้อราบิวเวอเรีย (Beauveria bassiana) หรือที่มักเรียกกันว่า "#ราขาว" เป็นจุลินทรีย์ประเภทเชื้อราที่เป็นปฏิปักษ์และทำลายแมลง โดยในธรรมชาติจะอาศัยอยู่ในดินและกินเศษซากที่เน่าเปื่อยผุพัง ลักษณะเด่นคือมีเส้นใยสีขาวและขยายพันธุ์ด้วยสปอร์ใสๆ เจริญเติบโตได้ดีในช่วงอุณหภูมิ 20-27 องศาเซลเซียส และต้องการความชื้นสัมพัทธ์ไม่น้อยกว่า 50 เปอร์เซ็นต์

1. "แมลงศัตรูพืชที่สามารถควบคุมได้"
เชื้อราชนิดนี้สามารถเข้าทำลายแมลงได้หลายชนิด ครอบคลุมทั้งระยะตัวอ่อนและตัวเต็มวัย ได้แก่:
กลุ่มเพลี้ย: #เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล, เพลี้ยจักจั่น, เพลี้ยอ่อน, เพลี้ยแป้ง, เพลี้ยไฟ, เพลี้ยไก่แจ้ส้ม
กลุ่มแมลงปีกแข็งและอื่นๆ: ด้วงงวงชนิดต่างๆ, แมลงค่อมทอง, ด้วงกัดใบ, ด้วงแทะใบ, แมลงหวี่ขาว, ไรแดง, แมลงสิง, แมลงวันทอง, ตั๊กแตน
กลุ่มหนอน: หนอนผีเสื้อศัตรูพืชชนิดต่างๆ และหนอนห่อใบข้าว

2. "วงจรและกลไกการเข้าทำลายแมลง (Pathology)"
ความสำเร็จในการกำจัดแมลงขึ้นอยู่กับ "#การสัมผัส" ระหว่างสปอร์และตัวแมลงเป็นสำคัญ โดยมีกลไกดังนี้:
การเกาะติดและแทงทะลุ: เมื่อสปอร์ติดบนลำตัวแมลง จะงอกเส้นใยแทงทะลุเข้าไปในตัวแมลง บริเวณที่อ่อนบาง เช่น ข้อต่อ รูหายใจ โดยหลั่งเอนไซม์ย่อยสลายผนังลำตัว
การทำลายอวัยวะภายใน: เชื้อราจะทำลายชั้นไขมัน แพร่กระจายอัดแน่นอยู่ภายใน และผลิตสารพิษ "#บิวเวอริซิน" ซึ่งยับยั้งการทำงานของเซลล์ ทำให้แมลงเบื่ออาหาร อ่อนเพลีย เป็นอัมพาต และตายใน 3-7 วัน
การขยายพันธุ์และแพร่กระจาย: หลังจากแมลงตาย เส้นใยจะแทงทะลุออกมาสร้างสปอร์สีขาวคล้ายฝุ่นแป้งปกคลุมซากแมลง และปลิวไปตามลม หรือฝน เพื่อทำลายแมลงเป้าหมายต่อไป

3. "ขั้นตอนการผลิตขยายเชื้อราบิวเวอเรียแบบทำเอง"
สามารถเพาะเลี้ยงได้ง่ายๆ โดยใช้เมล็ดธัญพืช
การเตรียมอาหาร: ผสมข้าวสาร 1 ส่วน : ข้าวโพดบด 2 ส่วน นำไปแช่น้ำ 1 ชั่วโมง (หากใช้ข้าวสารเจ้าอย่างเดียวแช่น้ำ 10 นาที)
การนึ่งฆ่าเชื้อ: ตักข้าวผึ่งให้สะเด็ดน้ำ บรรจุใส่ถุงพลาสติกทนร้อน ถุงละ 250 กรัม มัดปากถุงให้แน่น เจาะรูรอบปากถุงใต้หนังยาง 20-30 รู นำไปนึ่ง 40-60 นาที แล้วยกลงพักให้เย็น
การใส่เชื้อและบ่ม: ใส่ "#หัวเชื้อบิวเวอเรีย" ลงในถุง คลุกเคล้าให้กระจายตัว วางแผ่แบนราบในที่ร่ม อากาศถ่ายเท ไม่โดนแดด ทิ้งไว้ 3 วันให้มาเขย่าถุง และบ่มต่ออีก 7-10 วัน จนเชื้อราสร้างสปอร์สีขาวเต็มถุง

4. "อัตราและวิธีการนำไปใช้งาน"
วิธีการฉีดพ่น:
ใช้อัตราส่วน เชื้อสด 1 ถุง (250 กรัม) ต่อน้ำ 20 ลิตร นำมาผสมน้ำเล็กน้อย เติมสารจับใบ ขยำให้สปอร์หลุดออกจากเมล็ดข้าว แล้วกรองกากทิ้ง ปรับหัวฉีดให้เป็นละอองฝอย ฉีดพ่นให้โดนตัวแมลงให้มากที่สุด "#ควรฉีดพ่นตอนเย็น" เพื่อเลี่ยงแดดและ UV และควรให้น้ำในแปลงก่อนฉีดพ่นเพื่อเพิ่มความชื้น หากระบาดหนัก ให้พ่นซ้ำทุกๆ 3-7 วัน
วิธีการหว่านลงดิน:
ใช้เชื้อสด 1-2 กำมือ ต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร โรยรอบๆ โคนต้นให้ทั่วทรงพุ่ม พรวนดินกลบ หรือใช้วัสดุคลุมดินปิดทับ รดน้ำตามให้ชุ่ม และควรใส่ซ้ำเดือนละครั้ง

อ้างอิง: "เอกสารคำแนะนำที่ 1/2563 เรื่อง การใช้เชื้อจุลินทรีย์ (ชีวภัณฑ์) ในการควบคุมศัตรูพืช" จัดพิมพ์โดย กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์