วันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 เวลา 13.00 - 13.30 น. ที่สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยจังหวัดศรีสะเกษ
นางสาววันลีย์ เจริญวิทย์ธนเดช เกษตรและสหกรณ์จังหวัดศรีสะเกษ มอบหมายให้ นางสาวเบญญาภา กุลดิถี เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน ดำเนินรายการเกษตรและสหกรณ์สัมพันธ์ ร่วมกับ นายใหม่ กำไมล์ นักวิชาการเกษตรชำนาญการ สถานีพัฒนาที่ดินศรีสะเกษ ประชาข่าวสารดังนี้
1. ปลัดเกษตรฯ เร่งหารือแนวทางแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในพื้นที่ลุ่มน้ำกก ลดผลกระทบสู่ภาคเกษตรและสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภค
นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า จากสถานการณ์กรณีการปนเปื้อนสารโลหะหนักในพื้นที่ลุ่มน้ำกกและลุ่มน้ำที่เกี่ยวข้อง นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มีข้อสั่งการให้ทุกหน่วยงานภายใต้สังกัดที่เกี่ยวข้อง เร่งตรวจสอบข้อเท็จจริง เพื่อหาแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาตลอดห่วงโซ่อุปทานภาคการเกษตร ทั้งสัตว์น้ำ ผลผลิตทางการเกษตร และดินที่ทำการเกษตร ลดผลกระทบต่อเกษตรกรที่ทำการเกษตรในพื้นที่ และสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชนในฐานะผู้บริโภคว่าสินค้าเกษตรมีความปลอดภัย ซึ่งภายหลังการประชุมหารือแนวทางแก้ไขปัญหาเชิงรุก กระทรวงเกษตรฯ เตรียมขับเคลื่อนการดำเนินงาน ดังนี้
1) ระหว่างวันที่ 23 - 25 พฤศจิกายน 2569 ส่งชุดปฏิบัติการลงพื้นที่เก็บตัวอย่าง โดยมอบหมายให้กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร และกรมพัฒนาที่ดิน เก็บตัวอย่างดินและตัวอย่างน้ำในแปลงเกษตรกร จำนวนรวม 250 ตัวอย่าง เพื่อนำไปตรวจสอบในห้องปฏิบัติการของกรมพัฒนาที่ดิน ส่วนกรมชลประทานเก็บตัวอย่างน้ำจากแหล่งน้ำชลประทาน จำนวน 83 จุด กรมประมงเก็บตัวอย่างในพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และกรมปศุสัตว์ตรวจวิเคราะห์ปริมาณโลหะหนักที่ปนเปื้อนในปศุสัตว์ที่เพาะเลี้ยงในพื้นที่เสี่ยง ทั้งนี้ จะส่งตัวอย่างทั้งหมดเข้าตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการภายในวันศุกร์ที่ 27 พฤศจิกายน 2569 คาดว่าจะทราบผลการวิเคราะห์ภายใน 1 - 2 สัปดาห์ ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการตรวจสอบเป็นระยะ แต่เพื่อให้ข้อมูลตรงกับสถานการณ์ปัจจุบันมากที่สุด จึงให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องลงพื้นที่เก็บตัวอย่างพร้อมกันอีกครั้ง
2) มอบหมายกรมพัฒนาที่ดิน จัดทำคำแนะนำในการสุ่มเก็บตัวอย่างดิน เพื่อให้เป็นระบบการเก็บตัวอย่างที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ประกอบด้วยข้อมูลพื้นฐานต่าง ๆ อาทิ วันที่เก็บตัวอย่าง พิกัดแปลง เกณฑ์อ้างอิงค่าสารปนเปื้อน และผลการประเมินความเสี่ยงของพื้นที่ ตลอดจนใช้รูปแบบรายงานและหน่วยวัดเดียวกัน สามารถเชื่อมโยงในการจัดทำแผนที่ความเสี่ยง GIS ผ่านระบบ Agri-Map เพื่อจัดทำพื้นที่เฝ้าระวังอย่างตรงจุด แบ่งพื้นที่เป็นโซนสีเขียว - สีเหลือง - สีแดง ตามระดับความรุนแรงของการปนเปื้อน ซึ่งหากพบว่าพื้นที่ใดมีความเสี่ยงสูง (สีแดง) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะจัดเตรียมมาตรการให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนพืชให้เหมาะสมกับพื้นที่ต่อไป
3) ให้มีการจัดทำข้อมูลผลผลิตที่ผ่านเกณฑ์ เพื่อใช้ประกอบการรับซื้อ จำหน่าย และชี้แจงให้ประชาชนทราบ รวมถึงสร้างความมั่นใจในการบริโภค สอดคล้องกับการขับเคลื่อนตามนโยบายรัฐบาลที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยด้านการเกษตรและอาหารเป็นสำคัญในระยะกลาง จะจัดเตรียมแผนสำหรับการจัดหาแหล่งน้ำสำรองหากเกษตรกรได้รับผลกระทบ ซึ่งกรมพัฒนาที่ดินสามารถจัดทำบ่อจิ๋ว เพื่อใช้สนับสนุนการจัดทำพื้นที่เก็บน้ำขนาดเล็กในพื้นที่ของเกษตรกรได้
“กระทรวงเกษตรฯ มีความห่วงใยเกษตรกรและประชาชนในพื้นที่ ทั้งในฐานะผู้บริโภคและเกษตรกรที่ทำการเกษตรในพื้นที่ ซึ่งมีความกังวลและได้รับผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อม ในเบื้องต้นได้สั่งการให้เกษตรตำบลลงพื้นที่ให้ความรู้และคำแนะนำแก่เกษตรกร รวมทั้งเร่งเก็บตัวอย่างจากแปลง เพื่อวิเคราะห์ค่าดิน ค่าน้ำ และพืชผลในพื้นที่ เพื่อลดผลกระทบต่อผลผลิตทางการเกษตรตลอดห่วงโซ่อุปทาน และสร้างความมั่นใจแก่ผู้บริโภคว่าสามารถตรวจสอบความปลอดภัยของสินค้าเกษตรได้แบบรายแปลง
นอกจากนี้ มาตรการในระยะต่อไป หากเกษตรกรต้องมีการปรับเปลี่ยนการผลิตทางการเกษตรในระยะยาวกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้เตรียมแผนการปรับเปลี่ยนไปปลูกพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ อาทิ ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ หรือไม่เศรษฐกิจอื่น ๆ พร้อมทั้งให้องค์ความรู้ในการปรับสภาพและฟื้นฟูบำรุงดิน โดยมอบหมายให้กรมพัฒนาที่ดินจัดเตรียมข้อมูลเพื่อถ่ายทอดให้กับเกษตรกรต่อไปด้วย” ปลัดเกษตรฯ กล่าว
2. ความสำคัญของการวิเคราะห์ดิน การตรวจวิเคราะห์ดินเพื่อประเมินความสามารถของดินในการปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาให้พืชใช้ประโยชน์ ร่วมกับสมบัติทางกายภาพและสมบัติทางเคมี เช่น เนื้อดิน ความเป็นกรดเป็นด่างของดิน ปริมาณอินทรียวัตถุ เป็นต้น สมบัติต่างๆ เหล่านี้ส่งผลต่อปริมาณ กิจกรรมและประเภทของจุลินทรีย์ดิน ความสามารถในการละลายได้ของธาตุอาหารพืช ซึ่งการวิเคราะห์ดินจะทำให้ทราบถึงระดับความอุดมสมบูรณ์ของดินว่าอยู่ในระดับ ต่ำ ปานกลาง หรือสูง หรืออาจกล่าวได้ว่าเป็นการประเมินสุขภาพดิน
การนำข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์มาเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานในแต่ละรายการวิเคราะห์แล้วแปลข้อมูลว่าอยู่ในระดับต่ำ ปานกลาง หรือสูง ซึ่งจะเป็นตัวบ่งชี้ว่าพอเพียงหรือขาดแคลน ผลการวิเคราะห์ดินเป็นปัจจัยที่บ่งชี้ถึงกำลังการผลิตของดินที่มีผลต่อการตัดสินใจ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนการเพาะปลูกพืช การเลือกชนิดและพันธุ์พืช อัตราและชนิดของปุ๋ยเคมี ตลอดจนการจัดการดินด้านอื่นๆ ร่วมด้วย
3. บทความด้านการเกษตร 5 วิธีจัดการพื้นที่นา เตรียมดินให้พร้อมปลูกรอบใหม่ 1) ไถกลบฟางข้าวคืนอินทรียวัตถุสู่ดิน 2) ปลูกปุ๋ยพืชสดเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้ดิน 3) ตรวจสภาพดินก่อนเติมปุ๋ย 4) ปรับระดับพื้นที่และจัดการทางระบายน้ำ 5) วางแผนปลูกพืชหลังนา เช่น ถั่วเขียว ข้าวโพดหวาน ผักอายุสั้น เพิ่มประโยชน์จากพื้นที่
4. การปรับปรุงดินดี ด้วยปุ๋ยพืชสด ลดใช้ปุ๋ยเคมี
พืชปุ๋ยสด คือ พืชที่ปลูกเพื่อไถกลบลงดินในช่วงที่ออกดอก (อายุ 40 – 60 วัน) แล้วปล่อยให้ย่อยสลาย ประมาณ 10 – 15 วัน ก็จะปล่อยธาตุอาหารและเพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดิน จึงเรียกว่า ปุ๋ยพืชสด โดยทั่วไปนิยมใช้พืชวงศ์ถั่ว เพราะพืชวงศ์ถั่วปลูกง่าย โตเร็ว ลำต้นมีใบจำนวนมาก ทนทานต่อสภาพอากาศที่แปรปรวน เมล็ดพันธุ์หาได้ง่าย ราคาถูก ต้านทานต่อโรคและแมลง ไม่เป็นแหล่งเพาะโรค เมื่อสับกลบลงดินแล้วย่อยสลายตัวเร็ว และที่สำคัญที่สุดมีรากและลำต้นที่สามารถตรึงในโตรเจนจากอากาศ โดยจุลินทรีย์ที่อยู่ในปมรากและลำต้น จึงช่วยเพิ่มธาตุอาหารให้แก่ดิน
5. ค่าความเป็นกรดเป็นด่าง (pH) เป็นค่าที่ใช้บอกสภาพความกรดหรือสภาพด่าง ของสารละลายในทางเคมี โดยให้ค่า pH เพื่อให้เกิดความเข้าใจง่ายมีค่าตั้งแต่ 1 - 14 สำหรับดินในประเทศไทย ส่วนใหญ่มีสภาพเป็นกรด โดยให้ค่า pH ช่วงที่ 1.0 - 6.4 เนื่องมาจากการปลูกพืชชนิดเดิมอย่างต่อเนื่องและมีการใช้ปุ๋ยเคมีในปริมาณมาก
พืชต่างชนิดกันจะเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความเป็นกรดเป็นด่างที่แตกต่างกัน แต่พืชส่วนมากขึ้นได้ดีในดินที่มีปฏิกิริยาเป็นกรดเล็กน้อยถึงกลาง มีพืชบางชนิดที่ชอบขึ้นในดินที่มีปฏิกิริยาค่อนข้างเป็นกรด (ดินเปรี้ยว) และพืชบางชนิดชอบขึ้นในดินที่มีปฏิกิริยาเป็นด่าง แต่พืชจะขึ้นได้น้อยมากในดินที่มีปฏิกิริยาเป็นกรดจัดและด่างจัด ทั้งนี้เพราะในสภาพของดินที่เป็นกรดจัดหรือด่างจัด ความเข้มข้นของกรดหรือด่างจะเป็นอันตรายต่อรากพืช นอกจากนี้ยังทำให้ธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืชละลายออกมาให้พืชใช้ได้น้อย
6. วันดินโลก World Soil Day ตรงกับวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี ได้รับการรับรองจากองค์การสหประชาชาติ (UN) ให้เป็นวันสำคัญแห่งการรณรงค์เรื่องดินในระดับสากลอย่างเป็นทางการเมื่อปี พ.ศ. 2557 ด้วยประจักษ์ในพระปรีชาฌาณของในหลวง รัชกาลที่ 9 ในเรื่องการอนุรักษ์และฟื้นฟูดินให้เป็นแหล่งอาหารที่มั่นคงและปลอดภัย
นับแต่นั้นมา องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) และนานาประเทศได้ขับเคลื่อนกิจกรรมวันดินโลกอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2569 FAO กำหนดหัวข้อการรณรงค์ภายใต้แนวคิด “Tackle Soil Compaction, Boost Food Production” ที่เน้นการจัดการปัญหาดินอัดแน่นที่เกิดจากการทำการเกษตรที่ไม่เหมาะสม ส่งผลต่อปริมาณผลผลิตทางการเกษตร
กรมพัฒนาที่ดินขอเชิญชวนทุกท่านมาร่วมงานวันดินโลก ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด “Tackle Soil Compaction, Boost Food Production” “พลิกฟื้นดินดาน สร้างผลผลิตอาหาร สานชีวิตยั่งยืน” วันที่ 5–9 ธันวาคม 2569 ณ ศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มฯ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
7. เตือนภัยการเกษตร ระวังโรคแอนแทรคโนสในพริก หรือโรคกุ้งแห้ง โรคนี้สามารถทำลายพริกได้ทุกระยะตั้งแต่ระยะกล้าไปจนถึงเก็บเกี่ยว แต่จะสร้างความเสียหายมากที่สุดในระยะผลผลิตใกล้สุก โดยเฉพาะในช่วงที่มีความชื้นสูง ฝนตกชุก หรือสภาพอากาศร้อนชื้น อาการที่ผลแผลช้ำยุบตัวเป็นวงรีเห็นวงซ้อนกันชัดเจน มีตุ่มสีดำตรงกลางแผล อาการที่ใบ จุดแผลสีน้ำตาลแห้งทำให้ใบไหม้และร่วงหล่นลดประสิทธิภาพการสังเคราะห์แสง อาการที่ก้านและต้น ก้านใบและก้านผลเป็นแผล ต้นแห้งตายและใบพริกร่วงเยอะเชื้อแพร่กระจายทางก้าน
8. ประชาสัมพันธ์กองทุนหมุนเวียนเพื่อการกู้ยืมแก่เกษตรกรและผู้ยากจน
วัตถุประสงค์ของกองทุน
1) เพื่อปลดเปลื้องหนี้สินและไถ่/ไถ่ถอนที่ดินหรือซื้อที่ดินคืน
2) เพื่อซื้อที่นาเช่าตาม พรบ.การเช่าที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม
3) เพื่อการประกอบอาชีพ (ลูกหนี้รายเดิม)
ผู้มีสิทธิขอความช่วยเหลือ
1) เป็นเกษตรกร หรือผู้ยากจน หรือเป็นบิดา มารดา หรือคู่สมรส หรือบุตร ของเกษตรกรหรือผู้ยากจน อายุไม่เกิน 60 ปี หากมีอายุเกิน 60 ปี ต้องมีผู้กู้ร่วม
2) มีหนี้สินจากการนำที่ดินไปขายฝาก จำนอง หรือกู้ยืมเงิน
3) มีความประสงค์จะซื้อที่นาเช่าตามสิทธิแห่งกฎหมายว่าด้วยการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
4) มีหนี้สินอันเกิดจากเหตุสุจริต จำเป็น และเป็นภาระหนัก
ที่ดินที่จะไถ่ถอนหรือซื้อคืน
1) ต้องเป็นที่ดินของเกษตรกรหรือผู้ยากจน หรือเป็นของบิดา มารดา หรือคู่สมรส หรือบุตร ของเกษตรกร หรือผู้ยากจน
2) เอกสารสิทธิที่ดินที่สามารถขอความช่วยเหลือ ได้แก่ โฉนด น.ส.4 จ หรือ น.ส.3ก หรือ น.ส.3ข หรือ น.ส.3 เท่านั้น
3) ที่ดินต้องไม่อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ หรืออยู่ในเขตสงวนหวงห้ามของทางราชการ
4) ที่ดินต้องไม่มีข้อจำกัดเรื่องการห้ามโอนเกิน 5 ปี
5) กรณีสูญเสียสิทธิหรือกรรมสิทธิ์ในที่ดินแล้วเนื่องจากการขายฝาก หรือจำนอง หรือกู้เงิน ต้องไม่เกิน 5 ปี นับแต่วันที่สูญเสียสิทธิหรือกรรมสิทธิ์นั้น กรณีเกินกว่า 5 ปี แต่ไม่เกิน 10 ปี ผู้กู้ยืมต้องยังคงทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง
ประเภทเจ้าหนี้
1) เจ้าหนี้นอกระบบ หรือเจ้าหนี้ที่เป็นบุคคลทั่วไป
2) เจ้าหนี้นิติบุคคล ได้แก่ ธนาคารต่างๆ สหกรณ์ บริษัทและห้างหุ้นส่วนจำกัดที่ประกอบธุรกิจการให้กู้ยืม ซึ่งต้องมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ชำระหนี้
จำนวนเงินที่ให้ความช่วยเหลือ
1) กู้เพื่อปลดเปลื้องหนี้สิน หรือซื้อที่ดินคืน หรือซื้อที่นาเช่า ไม่เกิน 2,500,000 บาท
2) กู้เพื่อประกอบอาชีพไม่เกิน 100,000 บาท และเมื่อรวมกับข้อ 1) แล้ว ต้องไม่เกิน 2,500,000 บาท
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดศรีสะเกษ ตั้งอยู่ที่ ศาลากลางจังหวัดศรีสะเกษ (อาคารศรีวิเศษ) ชั้น 4 อำเภอเมืองศรีสะเกษ
ทั้งนี้ สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดศรีสะเกษ จะปรับปรุงสำนักงานซึ่งจะย้ายที่ทำการชั่วคราวไปอยู่ที่ ศาลากลางจังหวัดศรีสะเกษ (อาคารเทพา) ตั้งแต่วันที่ 5 ธันวาคม 2569 จนกว่าจะปรับปรุงสำนักงานฯ แล้วเสร็จ สามารถโทรศัพท์สอบถามได้ที่เบอร์โทร 045-612925 ติดต่อได้ในวันและเวลาราชการ