เห็ดโคน เป็นเห็ดชนิดหนึ่ง สามารถเจริญเติบโตได้ดี ในสภาพของธรรมชาติ ที่มีความชุ่มชื้น และมีอุณหภูมิที่พอเหมาะ เห็ดโคนจะมีรูปร่างเหมือนเห็ดทั่วไป คือจะมีก้านเห็ด และมีหมวกเห็ดโคน มีดอกใหญ่ และที่สำคัญมีกลิ่นเฉพาะตัว มักเกิดตามจอมปลวก หรือเราและอีกชื่อหนึ่งว่าเห็ดปลวก

เมื่อพื้นที่นั้นๆมีความชื้น และอุณหภูมิที่พอเหมาะสม จะเกิดเป็นดอกเห็ดที่มีคุณภาพ และดูน่ากิน โดยปกติแล้วเห็ดปลวดหรือเห็นโคน จะมีราคาที่สูงมากเนื่องจากเป็นเห็นที่หาได้ยาก นอกจากนี้ ยังออกผลผลิตให้ทานเพียงหนึ่งครั้ง ในแต่ละปี จึงทำให้มีชาวไร่ชาวเกษตรกร จำนวนหนึ่งคิดหาวิธี การเพาะพันธุ์เห็ดโคน

วงจรชีวิตของเห็ดโคน  หรือเห็ดปลวกนั้น ต้องพึ่งพาปลวกเข้ามาช่วย จากข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ระบุว่า ปลวกงานจะนำเอาสปอร์ ซึ่งเป็นหน่วยขยายพันธุ์ที่มีขนาดเล็กมาก ทำหน้าที่เช่นเดียวกับเมล็ดพืชอื่นๆ ไปปลูกในรัง ให้เป็นอาหารของปลวกวัยอ่อน ส่วนสปอร์ที่หลงเหลือ เมื่อได้รับความชื้นในฤดูฝน ก็จะเติบโตโผล่พ้นผิวดินขึ้น มาปรากฏให้เห็น และ เป็นอาหารอันโอชะของมนุษย์เรา

วิธีเพาะหรือปลูกเห็ดโคน ด้วยภูมิปัญญาชาวบ้าน

1.เริ่มจากนำจาวปลวก ที่อยู่ภายในจอมปลวก

2.มีขนาดใกล้เคียงกับกะลามะพร้าว แบ่งครึ่ง

จอมปลวกหนึ่งรังจะมีจาวปลวกหลายอัน มีลักษณะเบา โปร่ง ซุย มีรอยทางเดิน ซอกแซก ทะลุถึงกันได้ จาวปลวกน่าจะเป็นสวนปลูกเห็ดอ่อน เพราะมีเส้นใยขาวเต็มไปหมด สามารถพัฒนาเป็นดอกเห็ดต่อไป

3.บทให้จอมปลวก เป็นฝุ่นโปรยลงบนข้าวเหนียวนึ่งสุก ทิ้งให้เย็น

4.เติมน้ำเล็กน้อยแล้วคลุกให้เข้ากัน

5.นำไปหมักในถังพลาสติก ปิดปากถังด้วยผ้าขาวบาง

บางท่านอาจฉีกหมวกเห็ดโคน ผสมลงไปด้วยก็ได้ เก็บในร่ม ปล่อยให้เส้นใยเจริญเติบโตเอง เพิ่มปริมาณจนมองเห็นสีขาวชัดเจน ใช้เวลาประมาณ 3-4 สัปดาห์ จึงนำไปหว่านในสวนในร่มรำไร อย่าให้แสงแดดจ้า ในช่วงแล้งควรสับฟางข้าว หรือนำใบไม้แห้งโรยลงพื้นเพื่อ เพิ่มอินทรียวัตถุเป็นอาหารชั้นดีของเห็ด

6.เตรียมหัวเชื้อ จากนั้นจึงนำมาหว่านลงบนดิน ให้พอดีในช่วงของฤดูฝน

หากฝนทิ้งช่วงที่ควรหมั่นรดน้ำเป็นครั้งเป็นคราว รออีกประมาณ 30 ถึง 45 วันจะมีดอกเห็ด

ที่ปรากฏให้เราเห็น ทั้งหมดนี้เป็นวิธีของภูมิปัญญาชาวบ้านล้วนที่ใช้ในความพยายามทำซ้ำๆหลายๆครั้งจึงประสบความสำเร็จอย่างปัจจุบัน

นิยมนำมาประกอบอาหารที่หลากหลาย โดยรสชาติของเห็ดมีรสชาติที่ดีน่ารับประทาน จึงจัดเป็นเห็ดหายาก ที่ต้องหาตามป่าตามเขา ที่ห่างไกลจากความเจริญ

สามารถประกอบอาหาร ได้อย่างหลากหลายเมนูนำมาปรุงง่าย เพียงแค่ต้มกับเกลือก็ได้น้ำต้มเห็ด รสหวานจากธรรมชาติอีกด้วย นอกจากนั้นยังนำไปทำในเมนูต้มเห็ด แกงเห็ด ผัดผักเห็ด อีกด้วย