วันพืชมงคล

วันพืชมงคล หมายถึง วันที่กำหนดพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เป็นพระราชพิธีเก่าแก่ มีมาแต่โบราณที่เสริมสร้างขวัญ และกำลังใจ ให้แก่เกษตรกรของชาติ ซึ่งกำหนดจัดขึ้นในเดือนหกของทุกปี เพราะระยะนี้เป็นระยะเหมาะสมที่จะเริ่มต้นการทำนาอันเป็นอาชีพหลักของประชาชนคนไทย

ซึ่งจะประกอบด้วย 2 พระราชพิธี คือ “พระราชพิธีพืชมงคล” อันเป็นพิธีสงฆ์อย่างหนึ่ง จะประกอบพระราชพิธีในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เพื่อให้พันธ์ุเหล่านั้นปราศจากโรคภัย และอุดมสมบูรณ์ มีความเจริญงอกงามดี และ“พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ” อันเป็นพิธีพราหมณ์ จะประกอบพิธี ณ มณฑลท้องสนามหลวง

ส่วนเรื่องสัตยาธิษฐาน การเสี่ยงทายนั้น แบ่งออกเป็น 2 อย่าง ได้แก่

1. การเสี่ยงทายผ้านุ่ง พระยาแรกนา จะเป็นผู้ตั้งสัตยาธิษฐานแล้วหยิบขึ้นมา ซึ่งมีผ้าด้วยกัน 3 ผืน คือ หกคืบ ห้าคืบ และสี่คืบ

- ถ้าหยิบผ้าได้ 4 คืบ พยากรณ์ว่า น้ำจะมากสักหน่อย นาในที่ดอนจะได้ผลบริบูรณ์ดี นาในที่ลุ่มอาจจะเสียหายบ้าง ได้ผลไม่เต็มที่

- ถ้าหยิบได้ผ้า 5 คืบ พยากรณ์ว่า น้ำในปีนี้จะมีปริมาณพอดี ข้าวกล้าในนาจะได้ผลบริบูรณ์ และผลาหาร มังสาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี

- ถ้าหยิบได้ผ้า 6 คืบ พยากรณ์ว่า น้ำจะน้อย นาในที่ลุ่มจะได้ผลบริบูรณ์ดี แต่นาในที่ดอน จะเสียหายบ้าง ได้ผลไม่เต็มที่

2. การเสี่ยงทายของกิน 7 สิ่ง โดยพระโค ประกอบด้วย ข้าวเปลือก ข้าวโพด ถั่วเขียว งา เหล้า น้ำ และหญ้า

- ถ้าพระโคกิน ข้าว หรือ ข้าวโพด พยากรณ์ว่า ธัญญาหาร ผลาหาร จะบริบูรณ์ดี

- ถ้าพระโคกิน ถั่ว หรือ งา พยากรณ์ว่า ผลาหาร ภักษาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี

- ถ้าพระโคกิน น้ำ หรือ หญ้า พยากรณ์ว่า น้ำท่าจะบริบูรณ์พอสมควร ธัญญาหาร ผลาหาร ภักษาหาร มังสาหารจะอุดมสมบูรณ์

- ถ้าพระโคกิน เหล้า พยากรณ์ว่า การคมนาคมจะสะดวกขึ้น การค้าขาย กับต่างประเทศดีขึ้น ทำให้เศรษฐกิจรุ่งเรือง

ที่มา : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์